Tržište stanovanja opterećeno za prosječna domaćinstva
Udruženje podstanara objavilo je prvi Indeks kirija Crne Gore (IKCG), koji pokazuje da je tržište stanovanja opterećeno za prosječna domaćinstva, ali značajno nepriuštivo za ranjive društvene grupe.
Udruženje je objavilo IKCG kao metodološki alat za objektivno praćenje odnosa između cijena stanovanja i prihoda građana.
"Cilj Indeksa je, kako su objasnili, da javnosti i institucijama omogući jasnu i mjerljivu sliku priuštivosti stanovanja, koja do sada nije postojala u sistematskom obliku", objasnili su iz Udruženja.
IKCG iznosi 61, a Crna Gora se, prema ovom pokazatelju, nalazi u zoni stambenog opterećenja.
Fer kirija, kao međunarodno prihvaćen okvir priuštivosti, definiše se kao 25 do 30 odsto neto prihoda. Za Crnu Goru to iznosi između 255 i 306 EUR po osobi.
“U odnosu na tržišni prosjek, kirije su u prosjeku značajno iznad održivog nivoa za jednočlana domaćinstva”, rekli su iz Udruženja.
Iz Udruženja su kazali da je tržište stanovanja iznad “fer zone” za jednočlana domaćinstva.
“Dvoprimajuća domaćinstva su jedina relativno stabilna kategorija. Penzioneri i socijalno ugroženi su strukturno isključeni iz tržišta najma. Razlika između prihoda i kirija predstavlja rastući socijalni pritisak”, navodi se u saopštenju.
Predstavnici Udruženja podstanara smatraju da je uvođenje Indeksa kirija prvi korak ka transparentnoj stambenoj politici, preciznom mjerenju priuštivosti i razvoju ciljanih mjera podrške građanima.
Oni su pozvali Vladu i nadležne institucije da hitno pređu sa deklarativnih na mjerljive i sistemske mjere stambene politike.
“Trenutno stanje pokazuje da tržišni mehanizmi sami po sebi ne obezbjeđuju priuštivo stanovanje za značajan dio građana”, upozorili su iz Udruženja.
Zbog toga se zahtijeva uvođenje zvaničnog državnog Indeksa kirija, uspostavljanje sistema redovnog praćenja odnosa kirija i plata, hitno kreiranje programa priuštivog i socijalnog stanovanja, ciljane subvencije za samohrane roditelje, penzionere i niskoprimajuće građane i regulacija i kontrola tržišta dugoročnog najma u urbanim sredinama.
“Nastavak ignorisanja ovog problema vodi ka daljem povećanju stambene nesigurnosti, odlasku mladih i produbljivanju socijalnih razlika”, poručili su iz Udruženja.